Παρασκευή, 23 Ιουνίου 2017

Η δυνατότητα της ελευθερίας.



Αφιέρωμα Pride: Η δυνατότητα της ελευθερίας



Του Αντώνη Νικολή*
Τα Gay Pride, οι ετήσιες Παρελάσεις Υπερηφάνειας των Ομοφυλόφιλων, ευρύτερα των ΛΟΑΤ, είναι πια ένας παγκόσμιος θεσμός για τις ελεύθερες κοινωνίες, και ο οποίος εκτιμώ θα παραμείνει σε ισχύ έως το πολύ μακρινό μέλλον. Εκτός εάν ανατραπεί ριζικά ο κόσμος όπως τον γνωρίζουμε, ο κόσμος μετά το Διαφωτισμό.
Να πω εξαρχής, και παρά την πρόσφατη πολιτική συγκυρία στις ΗΠΑ, είναι αξιοσημείωτο ότι και το σημαντικό αυτό βήμα ξεκινάει από τη μεγάλη υπερατλαντική δημοκρατία, και βέβαια ονοματίζεται από τη γλώσσα της, είναι περισσότερο Gay Pride παρά Παρέλαση Υπερηφάνειας των Ομοφυλοφίλων, οι οποίοι παρεμπιπτόντως -και που δεν είναι ήττα μόνο της ελληνικής γλώσσας- διεθνώς ολοένα και πιο πολύ επιλέγουν να αυτοπροσδιορίζονται ως gay. Λες και δεν το ξέραμε δηλαδή, όταν καθυστερεί ή αρνείται την εξέλιξη μια κοινωνία, πρώτη ξεπερνιέται η ίδια η γλώσσα της.

Τετάρτη, 21 Ιουνίου 2017

Η Σοφία Λόρεν ήτανε συμμαθήτρια της μαμάς μου.

Θέλω να πω, είναι συνομήλικες. Και μάλιστα η Σοφία Λόρεν κατά δύο μήνες μεγαλύτερη. Εκείνη γεννημένη το Σεπτέμβριο του 1934, η μητέρα μου δύο μήνες αργότερα, το Νοέμβριο. Επίσης γεννημένες στην ίδια χώρα, καθώς τα Δωδεκάνησα τότε ήταν Ιταλία.
Δε νομίζω πως σχετίζεται με τη μητέρα μου το ότι η Σοφία Λόρεν μού φαίνεται απ' όσες ποτέ είδα η ωραιότερη γυναίκα του κόσμου, παρόλο που η Σοφία Λόρεν η ίδια το πιθανότερο δεν είναι άσχετη με το ότι απ' όσες πόλεις της Ιταλίας επισκέφτηκα άλλη δε με συγκινεί όσο η Νάπολη.



Τρίτη, 20 Ιουνίου 2017

Ο Ηρόδοτος και η κομμώτρια.

Αντώνης Νικολής, Ο Ηρόδοτος και η κομμώτρια*

nikolis20.6.17
favicon
Ο ήρωας της ιστορίας μας είναι συγγραφέας και μάλιστα δόκιμος λογοτέχνης, που δε σημαίνει βέβαια και πολλά για μια εκδοτική πιάτσα σαν την τρέχουσα νεοελληνική. 55 χρόνων, μεσαίου ύψους, μεσαίου βάρους, έχει εκδώσει ήδη τρία βιβλία, μία νουβέλα και δύο μυθιστορήματα. Τα δύο τελευταία στον ίδιο μικρό εκδοτικό οίκο, με τον οποίο όμως εσχάτως ήταν στα μαχαίρια, κάτι που οσμίστηκε φέρελπις υπεύθυνη ανερχόμενου άλλου οίκου. Τον γυρόφερνε στο φέισμπουκ με τις συνήθεις γαλιφιές και αβρότητες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, εκείνος πάλι κολακευμένος τη ρώτησε στο ίμποξ αν θα την ενδιέφερε ένα ανέκδοτο εκτενές αφήγημά του. «Μα τι λέτε. Θα το διαβάσω με μεγάλη μου χαρά.»
Απόγευμα η ώρα τέσσερις της το ταχυδρομεί ηλεκτρονικά, κοιμόταν δεν είδε το ενθουσιώδες μέιλ της την ίδια νύχτα στις δύο, την επομένη στις δέκα το πρωί τού τηλεφωνεί. Εκθείαζε με ασυγκράτητο ενθουσιασμό τις αρετές του αφηγήματος, έμοιαζε να έχει απομνημονεύσει κομμάτια ολόκληρα, ο συγγραφέας μας απέκλειε όπως στην κουβέντα την παράσερνε από το ένα στο άλλο σημείο του κειμένου να προλαβαίνει εκείνη να το ξεφυλλίζει ηλεκτρονικά ή τυπωμένο, και όχι μόνο, είχε εντρυφήσει και σε πολλά άλλα γραπτά του. Χαιρόταν βέβαια, ετούτη εδώ το πιθανότερο είχε ξαγρυπνήσει για την πάρτη του.

Παρασκευή, 9 Ιουνίου 2017

Πελαγία Κυριαζή: An image, an Eidólon / Μια εικόνα, ένα Είδωλο.



Στην αίθουσα τέχνης «ε κ φ ρ α σ η – γιαννα γραμματοπουλου», από χτες έως και τις 15 Ιουλίου, η έκθεση της έξοχης ζωγράφου Πελαγίας Κυριαζή, που πια συγκαταλέγεται και στους πολύ καλούς μου φίλους. Δυστυχώς δεν ήμουν Αθήνα στα εγκαίνιά της χτες, θα δω τα έργα της περαστικός από την πόλη προς το τέλος του μήνα. 

Μεταφέρω αυτούσια από την πρόσκληση - ενημερωτικό δελτίο: 

"Σχέδια με λευκή κιμωλία σε μαύρο χαρτί, χρωματικά έργα μικτής τεχνικής με σινική μελάνη, κάρβουνο, ακρυλικά και χρωματιστά ρινίσματα παστέλ και μοναδικές μεταξοτυπίες σε βιομηχανικό γυαλόχαρτο συνθέτουν τη δουλειά που παρουσιάζει η ζωγράφος Πελαγία Κυριαζή.

Η έκθεση, που αναπτύσσεται σε τρεις ενότητες, έχει ως βασικό κορμό το σχέδιο στις διάφορες εκφάνσεις του, σε ένα παιχνίδι με το αρνητικό-θετικό.

Την έκθεση συνοδεύει πολύπτυχο που δημιουργήθηκε με την υποστήριξη του Διεθνούς Φεστιβάλ Μουσικής Μολύβου."


Εσωτερικά τοπία μιας νηφάλιας όμως πολύ δυνατής ευαισθησίας, αν μου επιτρέπεται να πω, μιλώντας γενικά για τη ζωγραφική της Π.Κ.


Η ίδια για τα εκτιθέμενα έργα της σημειώνει: "Φέρνω στη σκέψη μου τα σχέδια με τη δυναμική του ημιτελούς, τα skizze, όπως τα αποκαλούσε ο Γύζης, που σε απελευθερώνουν από το να ολοκληρώσεις το φινίρισμα της τεχνικής. Το σκίτσο είναι η αρχική σου εντύπωση. Μπορείς να τo εντείνεις, τόσο ώστε να γίνει κατανοητή η πρώτη σύλληψη, η εσωτερική σου ορμή, η οικειότητα με το είναι σου." 

[εκφραση -γιαννα γραμματικοπουλου / Βαλαωρίτου 9α, Αθήνα / Τρ, Τετ, Παρ 11.00-20.00, Τετ 11.00-18.00, Σαβ 11.00-15.00, Κυρ Δευ κλειστά.]


Για την Πελαγία Κυριαζή και παλιότερες αναρτήσεις (1, 2, 3).


Δευτέρα, 5 Ιουνίου 2017

Ο Δανιήλ, η Διονυσία, ο Μισθοφόρος τούς κρίνουν.

Αναφέρομαι σ' όσους καμώνονται τους κριτικούς ή τους... παράγοντες περί τη λογοτεχνία.

Νομίζουν, λοιπόν, οι αδαείς ετούτοι ότι αυτοί θα κρίνουν τον Δανιήλ, τη Διονυσία, τον Μισθοφόρο.
Τουναντίον. Και μάλιστα τους ανταποδίδεται το ίσον. Το όποιο ίσον.
Ζητήστε τους να τα εκτιμήσουν, κι απολαύστε τους να αποτιμούν (φιλολογικά) τους εαυτούς τους.

Να θυμάστε, είχα πάντοτε συναίσθηση των παραπάνω, και ούτω πως αξιολογούσα (από άποψη φιλολογική) ανθρώπους, περιοδικά ή άλλα μέσα, τα διάφορα μίζερα παρεάκια, το σινάφι τέλος πάντων.

Παρασκευή, 2 Ιουνίου 2017

Έρχονται χρόνια αληθινής ζωής. Η Μαρίνα Σάττι.

Το κορίτσι έχει ταλέντο, πολύ ταλέντο. Φαίνεται περνάμε, αργά βασανιστικά, όμως σε καιρούς που ευνοούν τα ταλέντα. Ότι επιτέλους ξεφουσκώνουν η πλαστή ευμάρεια, η επιτήδευση. Ο ήχος, οι εικόνες στο χαριτωμένο κλιπάκι, τη Μάντισσα: απόηχος παράδοσης, παιχνιδιάρα "πειραγμένη" ποπ, βαλκανικό Μπόλιγουντ, αυθεντική, ακομπλεξάριστη Αθήνα, και τι ωραία κοριτσόπουλα, και μάλιστα δικά μας.
Δεν αποκλείεται να 'ρχονται χρόνια αληθινής ζωής.

Τη Μαρίνα Σάττι την είχαμε πρωτακούσει στις υπέροχες "Κούπες" της.


Τρίτη, 30 Μαΐου 2017

Η ζηλευτή τελευτή του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη (1918-2017).



Ωφέλησε τη χώρα όσο λίγοι.
Έζησε τη δικαίωση του έργου και της πολιτείας του.
Ευτύχησε να δει το γιο του αδιαφιλονίκητο ηγέτη των ευρωπαϊστών και φιλελεύθερων Ελλήνων.

Παρασκευή, 26 Μαΐου 2017

Λουκάς Παπαδήμος.






Θα ήταν οιονεί προγραμμένος (από τους λούμπεν αγύρτες) και μόνο για την όψη ή την έκφρασή του. Πόσο μάλλον για τη συγκρότηση ή την πολιτεία του.

Η συνέντευξη στις «Αντιφάσεις».

Ολόκληρη η συνέντευξη της περασμένης Κυριακής 21 Μαΐου, όπως την ανάρτησε ο Άντης Ζέρβας
στη σελίδα (fb) των Αντιφάσεων. Να τον ευχαριστήσω ακόμα μια φορά. Ευγενής και ανεπιτήδευτος, μου επέτρεψε να εκφραστώ με πολλή εσωτερικότητα.


Τετάρτη, 24 Μαΐου 2017

Μάρκος Αυρήλιος: Τὰ Εἰς ἑαυτόν.


Μοιάζει σχεδόν οξύμωρο: ο ισχυρότερος του κόσμου, ο αυτοκράτορας Μάρκος Αυρήλιος (γέννηση 121 μ.Χ., ανάληψη εξουσίας 141 μ.Χ., θάνατος 180 μ.Χ.), είναι ταυτόχρονα ένας φιλοσοφημένος άνθρωπος, ένας που κατακτά τη Στωική απάθεια. Τὰ Εἰς ἑαυτόν είναι μύχιες σημειώσεις του, κείμενα που δεν είχε πρόθεση να δημοσιεύσει, και γι’ αυτό ακόμα πιο ενδιαφέρουσα καταγραφή της σπάνιας όμως και πιθανής τελικά αυτοσυνειδησίας αλλά και αυτοπειθαρχίας του πνευματικού ανθρώπου. Παρεμπιπτόντως, παρόλο που ο Μ.Α. αλληλογραφεί λατινικά, τους φιλοσοφικούς του στοχασμούς τούς καταγράφει στην ελληνική γλώσσα, άλλοις λόγοις και τον 2ο μ.Χ. αιώνα, τόσους μετά τον Όμηρο και τον Περικλή, η Ιστορία δεν έχει απομακρυνθεί ακόμα εντελώς από τα μέρη μας.
Βρισκόμαστε στον αιώνα της δεύτερης σοφιστικής, σ’ εκείνο το ωραίο ξέφωτο των Αντωνίνων, ο Μάρκος Αυρήλιος διαδέχεται τους Τραϊανό, Αδριανό, Αντωνίνο Ευσεβή, (μολονότι θα έχει και τη δυστυχία να ακολουθηθεί από τον χειρότερο της δυναστείας, τον παράφρονα  γιο του Κόμμοδο).  
Δεν έμοιαζαν ως ιδιοσυγκρασίες ή στοχαστές, όμως πολλοί την περασμένη οκταετία παρακολουθώντας τον διανοούμενο πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα ανακαλούσαμε συνειρμικά τον φιλόσοφο Μάρκο Αυρήλιο, τον «θλιμμένο αυτοκράτορα».

Τρία αποσπάσματα από Τὰ Εἰς ἑαυτόν:

22. (σελ. 42-43)
Ποταμός τις ἐκ τῶν γενομένων καὶ ῥεῦμα βίαιον ὁ αἰών∙ ἅμα τε γὰρ ὤφθη ἕκαστον καὶ παρενήνεκται καὶ ἄλλο παραφέρεται, τὸ δὲ ἐνεχθήσεται. 
Κάτι σαν ποτάμι από γεγονότα και νεροσυρμή είναι ο χρόνος∙ κάθε πράγμα, μόλις πάει να φανεί, έχει κιόλας φύγει, κι αμέσως παίρνει τη θέση του κάτι άλλο, που κι αυτό πάλι θα παρασυρθεί.


23. (σελ. 42-43)
Πᾶν τὸ συμβαῖνον οὕτως σύνηθες καὶ γνώριμον, ὡς τὸ ῥόδον ἐν τῷ ἔαρι καὶ ὀπώρα ἐν τῷ θέρει∙ τοιοῦτον γὰρ καὶ νόσος καὶ θάνατος καὶ βλασφημία καὶ ἐπιβουλὴ καὶ ὅσα τοὺς μωροὺς εὐφραίνει ἢ λυπεῖ.
Καθετί που συμβαίνει είναι τόσο συνηθισμένο και γνώριμο, όπως το τριαντάφυλλο την άνοιξη και τα φρούτα το καλοκαίρι∙ το ίδιο και η αρρώστια, ο θάνατος, η συκοφαντία, η προδοσία και όλα όσα δίνουν χαρά στους ανόητους ή τους λυπούν.


55. (σελ. 66-67)
Ἐμὲ ἓν μόνον περισπᾷ, μή τι αὐτὸς ποιήσω, ὃ ἡ κατασκευὴ τοῦ ἀνθρώπου οὐ θέλει ἢ ὡς οὐ θέλει ἢ ὃ νῦν οὐ θέλει.
Εμένα ένα μόνο με απασχολεί: να μην κάνω κάτι που η ανθρώπινη ιδιοσυστασία δεν το θέλει, ή που δεν το θέλει με αυτό τον τρόπο ή που δεν το θέλει τώρα.

[ΜΑΡΚΟΣ ΑΥΡΗΛΙΟΣ: Ἐπιλογὴ ἀπὸ τὰ «Εἰς ἑαυτόν», μετάφραση Ν.Μ. Σκουτερόπουλος, εκδόσεις Στιγμή / Στοχασμοί-14, Αθήνα 1996, σελ. 119]

Κυριακή, 21 Μαΐου 2017

Απόψε οκτώ με δέκα στον Amagi, στις "Αντιφάσεις" του Άντη Ζέρβα.


Ο Άντης Ζέρβας (και εδώ) σημείωσε το απόγευμα της περασμένης Πέμπτης στη σελίδα (fb) της ραδιοφωνικής εκπομπής του "Αντιφάσεις": "Πριν λίγες μέρες τελείωσα συνεπαρμένος το δεύτερο βιβλίο του, την "Διονυσία". Έχοντας διαβάσει και τον "Θάνατο του Μισθοφόρου" και το "Ο Δανιήλ Πηγαίνει Στην Θάλασσα", νομίζω ότι ο Αντώνης Νικολής (Antonis Nikolis) είναι ένας συγγραφέας για τον οποίο και με τον οποίο θα έπρεπε να μιλάμε περισσότερο. Ξεκινώντας από αυτή την Κυριακή, στις 8, στις Αντιφάσεις."

Απόψε 20.00 με 22.00, λοιπόν, στις "Αντιφάσεις" / (Amagi Radio).

Τετάρτη, 10 Μαΐου 2017

Εικόνες από έναν κήπο.


Πριν από δυο τρεις βδομάδες ήτανε οι ίριδες, που εμείς εδώ κάτω τις λέμε καρακάξες.


Ύστερα τα εκατοντάφυλλα, το σπάρτο -δεντράκι φέτος-, τα μπομπόνια, και στο βάθος οι κάλλες.




Τέλος, οι αμαρυλλίδες.


Στο τετράγωνο παρτέρι καινούρια παρουσία, μια ψευτοπιπεριά.


Και κάτι για το βάσκανο όμμα. 
(Συγκινεί επίσης τυχόν ορθόδοξους χριστιανούς ή και αριστερούς φίλους.) 
Σήμερον ἐμοῦ καὶ αὔριον ἑτέρου καὶ οὐδέποτε τινός.

Δευτέρα, 8 Μαΐου 2017

Μία ευτυχισμένη στιγμή.


Ήτανε τη Δευτέρα 16 Ιουνίου του 2012, στο Μαγκαζέ της Αιόλου, κάπου ανάμεσα 21.00 με 23.00. Κάτι πίνουμε, συζητάμε με τον Νίκο Βατόπουλο, τον δημοσιογράφο, αθηναιογράφο και πολύ ευαίσθητο καταγραφέα του αστικού πολιτισμού της χώρας, φωτογράφο επίσης. Κι η φωτογραφία εδώ -μία ευτυχισμένη στιγμή- από το κινητό του. Είχε διαβάσει τη Διονυσία όταν δε γνωριζόμαστε ακόμα, είχε προηγηθεί ένα συγκινητικό μέιλ του -εκείνο το βράδυ συναντιόμαστε για πρώτη φορά.
Με τον Ν.Β. δε μοιραζόμαστε και λίγα. Γεννηθήκαμε το ίδιο καλοκαίρι με ούτε είκοσι μέρες διαφορά, και το πιθανότερο στην ίδια κλινική, κάπου στην Αχαρνών.

 

Η Ευρώπη που γιορτάζει.

7 Μαΐου 2017. Η Ευρώπη του ορθού λόγου και της δημοκρατίας γιορτάζει ακόμα μία ήττα του εθνολαϊκισμού.

Τρίτη, 2 Μαΐου 2017

Η Σπυριδούλα Αποστολού για τον Μισθοφόρο.




Στη φιλαναγνώστρια κα Αποστολού έχω αναφερθεί σε τρεις προηγούμενες αναρτήσεις μου (1, 2, 3). 
Η κριτική ή η ευαισθησία της για το έργο μου με τιμά ιδιαίτερα, γιατί πέρα από τη συγκίνηση αιτιολογείται με κριτήρια. Ως φιλαναγνώστρια ήτανε... σεσημασμένη από πολλά χρόνια, υπηρετούσε ακόμη στα ΕΛΤΑ, όταν ο Νίκος - Γαβριήλ Πεντζίκης (1908-1993) ή ο Παύλος Μάτεσης (1933-2013) της πήγαιναν στο γκισέ της τα καινούρια τους βιβλία περιμένοντας με πολύ ενδιαφέρον την κριτική της.
Με αφορμή την έκδοση του Μισθοφόρου σημείωνε στο χρονολόγιο / τοίχο της (fb) ανάμεσα σε άλλα στις 6 Οκτωβρίου 2016:

Κυριακή, 30 Απριλίου 2017

Πέταλα και σέπαλα στο ταφάκι. / Οι αμάραντοι, κι αν μύριζαν, θα μύριζαν κάτι ξερό ή υφάλμυρο.


Πέταλα και σέπαλα στο ταφάκι.

(...) Ύστερα έγειρε, πήρε στο πρόσωπο το μαξιλάρι του, το μύρισε, βρήκε μια άσπρη μακριά σκληρή τρίχα του, μάζεψε κι από το μικρό κάδο στην τουαλέτα ένα -υπέθεσε το τελευταίο- προφυλακτικό, συμβολικά ένα, κατέβηκε στον κήπο, μαζί με την τρίχα τα έκλεισε σ' ένα κουτάκι κοσμηματοπωλείου, τα έθαψε στη ρίζα της τριανταφυλλιάς με τα πιο μυρωδάτα, τα σκούρα κόκκινα τριαντάφυλλα. (...) Την επομένη του αποχαιρετισμού τους, περπατούσε βυθισμένη ανάμεσα στα παρτέρια του κήπου, με το κλαδευτήρι κι ένα πανέρι στα χέρια, έπειτα στους φράχτες στα γειτονικά χέρσα οικόπεδα, να κόψει λουλούδια για τα δυο πρωτομαγιάτικα στεφάνια, το ένα για την πόρτα της ρεσεψιόν, το άλλο για το σπίτι, να τα κρεμάσει αποβραδίς, το ίδιο εκείνο βράδυ, να προλάβει το Μάη πριν από το ξημέρωμά του. Κατέληξε να το φτιάξει με πυκνές φουντίτσες αγγελικές και στην κεντρική εσωτερική περίμετρο μια μονή σειρά από κίτρινες αγριομαργαρίτες. Τα έδενε με λεπτό νήμα γύρω από μια στεφάνη πλεγμένες λυγερές κληματόβεργες. Στο τέλος πέταλα και σέπαλα και φυλλαράκια, ό,τι περίσσεψε, τα... απόθεσε στο χτεσινό ταφάκι, στη ρίζα της τριανταφυλλιάς. Άφηνε από καιρού εις καιρόν στη ρίζα εκεί ένα λουλούδι, ένα κλαδάκι οτιδήποτε, περίπου με μια δραματική χειρονομία, χαμογελούσε έπειτα. (...)
[Αποσπάσματα από το μυθιστόρημα Διονυσία, 2009-2011, έκδ. 2012.]


Οι αμάραντοι, κι αν μύριζαν, θα μύριζαν κάτι ξερό ή υφάλμυρο.

(...) «Επαγγελματίας οπλίτης, το ίδιο αν πούμε…» και τότε θα σχημάτιζε για πρώτη φορά στη σκέψη του τη λέξη, «ένας μισθοφόρος».
Δεν το χώραγε το μυαλό του: ένα τρυφερό παιδί ντυμένο με το τραχύ ρούχο, τη βαριά στολή, τον οπλισμό, ό,τι τέλος πάντων κουβάλαγε μία λέξη σαν το μισθοφόρος.
Του ήρθαν στη μύτη οι μυρωδιές προβιάς και πατημένου χλωρού χορταριού.
Οι αμάραντοι, κι αν μύριζαν, θα μύριζαν κάτι ξερό ή υφάλμυρο. Έφτιαξε το στεφάνι δένοντας με λεπτό σπάγκο μικρά μπουκέτα απ’ τα λουλούδια γύρω από την πλεγμένη σε δακτύλιο κληματόβεργα, ύστερα το κρέμασε στην εξώπορτά του. Νύχτωνε. Η αγράμπελη στην άκρη της αυλής είχε πετάξει δροσερά βλαστάρια. Οι γλάστρες και το μικρό παρτέρι θέλανε βοτάνισμα, αλλά ας βεβαιωνόταν προηγουμένως πως δε θα έκανε άλλα νερά, ακόμα κάποια τελευταία μπόρα πριν από το καλοκαίρι. (...)
[Απόσπασμα από το μυθιστόρημα Ο θάνατος του μισθοφόρου, 2012-2015, έκδ. 2016.]


Δευτέρα, 24 Απριλίου 2017

Ακόμα ένα βήμα.





Ακόμα ένα βήμα ενάντια στους εθνολαϊκιστές την κρίσιμη δεύτερη δεκαετία του 21ου αιώνα.
Emmanuel Macron. Πρώτος γύρος προεδρικών εκλογών στη Γαλλία. Ναι στην ΕΕ και στη δημοκρατία.

(Και να τοι συγκοινωνούντες Μελανσόν και Λεπέν.
Η μικρή Ελλάς μπορεί και να επαίρεται: σε κάτι τέτοια ποτέ ουραγόςτουναντίον, πρωτοπόρος.)



Πέμπτη, 20 Απριλίου 2017

Νοερά μαζί τους.


Άτομα και κοινωνίες ευημερούν σε συνθήκες πολιτικής και οικονομικής ελευθερίας.
Τα επόμενα χρόνια, κάθε μέρα, ολοένα και θα ξεκαθαρίζουν στην αντίληψή μας οι θεμελιώδεις αξίες: σύνταγμα, διάκριση εξουσιών, ατομικά δικαιώματα, ελευθερία διακίνησης ιδεών και αγαθών.

(Εικόνα από τη χτεσινή διαδήλωση στο Καράκας, στην πολύπαθη Βενεζουέλα.)

ΛΙΝΑ ΠΑΝΤΑΛΕΩΝ: Ένας τάφος στα σωθικά / κριτική για τον Μισθοφόρο στο περιοδικό Εντευκτήριο.



Αντώνης Νικολής, Ο θάνατος του μισθοφόρου. Αθήνα, Το Ροδακιό 2016, 296 σελ.
Ένας σαρανταπεντάχρονος φιλόλογος ερωτεύεται έναν εικοσάχρονο οπλίτη. Η ανανταπόδοτη ερωτική επιθυμία μετεξελίσσεται σε υπαρξιακό θρίλερ, καθώς ο ερωτευμένος άντρας αγκιστρώνεται από ένα απόν, ανύπαρκτο, κυριολεκτικά και μεταφορικά, σώμα. Το πρόσωπο που αρχικά εγείρει την έλξη χάνει βαθμιαία τη σημασία του, γιατί υποσκελίζεται από τη φαντασιακή του όψη, εκείνην που τυραννά τον ήρωα του μυθιστορήματος. Ο τελευταίος, παραπαίοντας ανάμεσα σε φαντασιώσεις και εκλογικεύσεις, πασχίζει να καθυποτάξει την επιθυμία για τον νεαρό μισθοφόρο, άλλοτε υποβαθμίζοντάς την και άλλοτε ακρωτηριάζοντάς την από οτιδήποτε το ερωτικό. Όμως, οι ιδεαλιστικές μεταμφιέσεις του πόθου, αντί να αποδυναμώσουν τον άλλο άντρα, καθιστούν πανίσχυρη τη μορφή του. Ο ήρωας υποδουλώνεται στον φαντασιώδη εραστή του και τελικά ενδίδει ολοκληρωτικά στον παραλογισμό του έρωτά του, επινοώντας «ένα είδος νοερής συμβίωσης» για να περιθάλψει τον ανέφικτο δεσμό τους.
Ο Αντώνης Νικολής γράφει με άγρια, παράφορη παραστατικότητα για την απηνή συνθήκη του έρωτα. Το μυθιστόρημά του δεν είναι παρά μια ιστορία αγάπης, που διερευνάται μέχρι τις έσχατες, τις πιο ακραίες και πιο επώδυνες απολήξεις της. Με γλώσσα πάσχουσα, γοερή, αποδίδει τον συναισθηματικό ίλιγγο του ήρωα, ενώ παράλληλα ανιχνεύει το εσωτερικό του μαρτύριο, τις μεταλλάξεις της ερωτικής επιθυμίας, την εξοντωτική της ταλάντευση ανάμεσα στην έκσταση και στη συντριβή, ανάμεσα στο ξεγέλασμα και στην όψιμη, υπονομευτική διαύγεια. Στις ευφραντικές ψευδαισθήσεις του ίμερου ελλοχεύουν αλγεινές διαψεύσεις∙ οι πλανερές ενδείξεις θυμικής αμοιβαιότητας καταρρέουν από ανέκκλητες απορρίψεις∙ η έμμονη ανάγκη της παρουσίας του άλλου αντιμετριέται με τη λυσσαλέα ενόρμηση του αφανισμού του∙ η μέθεξη γυμνώνεται σε μοναξιά, το διαπερατό σώμα αποδεικνύεται αδιαπέραστο.

Δευτέρα, 17 Απριλίου 2017

Ο Άντης Ζέρβας για τον Μισθοφόρο.

Ο παραγωγός του Amagi και επιχειρηματίας και -θα έλεγα- εκλεκτός φιλελεύθερος στοχαστής Άντης Ζέρβας τίμησε τον Μισθοφόρο μ' ένα νομίζω πηγαίο κι ανεπιτήδευτο σημείωμα στον τοίχο του στο fb.
"Περίμενα να περάσουν και δύο μέρες αφότου το τελείωσα, για να κατακαθίσουν όλα αυτά που γέννησε το συγκεκριμένο βιβλίο και να δω αν η γεύση που είχα γυρίζοντας το οπισθόφυλλο, θα είχε και επίγευση. Ε, λοιπόν, έχει και είναι βαθιά.
Είναι τόσο καλογραμμένο, που σε ρουφάει από την πρώτη σελίδα. Τόσο, που έφτασα κάπου στις πενήντα για να συνειδητοποιήσω ότι είναι γραμμένο σε πολυτονικό.
Άμεσο, προκλητικό, τολμηρό, σκληρό και τρυφερό μαζί, ερωτικό, αλλά και δυναμικό, μου έδωσε την εντύπωση ότι παίρνει μια φιλική αγκαλιά με το δεξί την ελληνική κοινωνία, την ώρα που της δείχνει το μεσαίο δάχτυλο με το αριστερό.
Καμιά αυθεντία στην λογοτεχνία δεν είμαι, ειδικά στην ελληνική, αλλά σε όποιον διαθέτει λίγο χρόνο για διάβασμα και δεν θέλει να τον χάσει με δηθενιές και λεκτικές φιοριτούρες, αλλά να τον επενδύσει σε τέχνη με ουσία, ο Αντώνης Νικολής είναι σίγουρα στις προτάσεις ή τα δώρα που θα έκανα."


(Η φωτογραφία από το χρονολόγιο / facebook του Άντη Ζέρβα.) 

Κυριακή, 16 Απριλίου 2017

Η ασχήμια.

Η ασχήμια του ανορθολογισμού, ιδίως του γραφικού και αντιδραστικού. Θαυμάστε νεοελληνική καθυστέρηση. Με όλο το συμπαρομαρτούν φολκλόρ της.

Κυριακή, 9 Απριλίου 2017

Τυχεροί άνθρωποι.

"Η συμφωνία της Μάλτας είναι μια καλή συμφωνία μόνο αν τη συγκρίνει κανείς με την απόλυτη καταστροφή. (...)
Οι εφημερίδες αναφέρονται ακόμη στον υπουργό Οικονομικών με το μικρό του όνομα: «Ο Ευκλείδης ανησυχεί», «Το ΔΝΤ πιέζει τον Ευκλείδη», «Στα όριά του ο Ευκλείδης» κ.ο.κ.. Και κάπως έτσι, με ένα νοερό φιλικό χτύπημα στην πλάτη, η ζωή στην Ελλάδα συνεχίζεται από το ένα μνημόνιο στο άλλο..." (Πρόλογος και επίλογος από το χτεσινό άρθρο του Αργύρη Παπαστάθη "Τα "δύο στα δύο" του Ευκλείδη" στο protagon.gr.)
Παλιότερα διάβαζα πού και πού κείμενα του Α.Π., να βλέπω πώς εξελίσσεται ο γιος του Λάκη και της Υβόννης (Μαλτέζου). Εδώ και καιρό ξέχασα και τον ίδιον και την οικειότητα, δε χάνω άρθρο του: εμβριθής ανάλυση, καθαρή σκέψη, φλέγμα και υποδόριο χιούμορ, φροντισμένη γλώσσα. Χτες του έστειλα αίτημα φιλίας (fb), να τον συγχαρώ με μήνυμα, σήμερα θα τηλεφωνήσω στους γονείς του. Τυχεροί άνθρωποι.


Πέμπτη, 6 Απριλίου 2017

Λουκιανού: Ἔρωτες.



Πρόκειται για διαλογικό κείμενο που θυμίζει πολύ τον Ερωτικό του Πλουτάρχου. Οι περισσότεροι φιλόλογοι το θεωρούν νόθο έργο του Λουκιανού και μάλλον γραμμένο σε χρόνο μεταγενέστερό του. Του λείπουν η σπιρτάδα του σαρκασμού και η λιτότητα του ύφους του Λ., εντούτοις με σιγουριά συγκαταλέγεται τουλάχιστον στο ρεύμα της δεύτερης σοφιστικής.
Ο Λυκίνος, (το φιλοσοφικό και ελληνοπρεπές ψευδώνυμο του Λουκιανού), συζητάει με τον Θεόμνηστο, ο οποίος, γιατί ταλαιπωρήθηκε πολύ στη ζωή του από τον ένα στον άλλο ερωτικό πόθο, αμφιδέξιος και αμφιρρεπής είτε προς τα αγόρια είτε προς τις γυναίκες, τον παρακαλεί να ζυγίσει ακριβοδίκαια ποιος από τους δυο έρωτες (βρισκόμαστε σε ανδροκρατικό περιβάλλον, άρα ως ερωτικό υποκείμενο νοείται μόνο ο άντρας) είναι ανώτερος, και να το κάνει ο Λυκίνος, ένας αξιόπιστος και ουδέτερος κριτής.
Ρωτάει: ποτέρους ἀμείνους ἡγῇ, τοὺς φιλόπαιδας ἢ τοὺς γυναίοις ἀσμενίζοντας / ποιους νομίζεις καλύτερους, εκείνους που ερωτεύονται αγόρια ή που αγαπούν γυναίκες;

Σάββατο, 1 Απριλίου 2017

Ο Μιχάλης Λώλης.

Ο Μιχάλης Λώλης είναι ένας νέος άντρας 30 χρόνων, αξιωματικός του Τμήματος Αντιμετώπισης Ρατσιστικής Βίας, ο πρώτος Έλληνας ανοικτά ομοφυλόφιλος αστυνομικός, ένας που επιζητεί και που παρά το νεαρό της ηλικίας του καταφέρνει να εκφράζεται με εντυπωσιακή οικονομία. Αν η νεοελληνική κοινωνία δεν ήταν σε τέτοια βυθιότητα και παρακμή, θα ήξερε τους λόγους να είναι υπερήφανη για τον ξεχωριστό Μιχάλη Λώλη. 
Μακάρι ν’ αντέξει ὁ καλὸς κἀγαθὸς* Ἠπειρώτης τη δριμεία υπερπροβολή και δημοσιότητα, και μακάρι να μην πάψει να υπερασπίζεται, δηλαδή να εμπιστεύεται, την τόσο προφανή αθωότητά του. Ο διαφορετικός σεξουαλικός προσανατολισμός δε διαφοροποιεί περισσότερο από όσο το διαφορετικό χρώμα δέρματος. Δηλαδή (φύσει) καθόλου.
Την ευγνωμοσύνη επίσης όλων εμάς των ΛΟΑΔ, ρατῶν τε καὶ ἀοράτων, που με την όμορφη εικόνα και έκφρασή του δίνει άλλη μια ιδεώδη μορφή στην υπερηφάνεια μας.

Ακόμα ένα Ελληνόπουλο που μ’ έκανε να ζηλέψω τον πατέρα του. Μα να τον ζηλέψω πάρα πολύ.

(*ωραίος και ενάρετος / γενναίος)



(Οι φωτογραφίες από το χρονολόγιο / facebook του Μιχάλη Λώλη.)

Οι «Γευστικές αναμνήσεις», οι κάλλες, οι φρέζιες, η πόλη της Κω.





Κατέβηκα στο νησί προχτές. Με πτήση απογευματινή.

Τροχοδρομούσε το αεροπλάνο μετά την προσγείωση, όταν τέλειωνα τις «Γευστικές αναμνήσεις», το βιβλίο των 140 σελίδων του Δημήτρη Ψυχογιού από τις εκδόσεις Επίκεντρο. Ο καλός χρονογράφος –ο Διόδωρος Κυψελιώτης του Βήματος τα τελευταία χρόνια- οικειοποιείται εδώ τη φόρμουλα του διηγήματος. Υποδόριο λεπτό χιούμορ, συγκρατημένος και κομψός αφηγητής. Από τα Λεχαινά στην Αθήνα και τον κόσμο, και από το δύσκολο ’50 διασχίζοντας το δεύτερο μισό του 20ού ως το πολύπλοκο σήμερα.

Τρίτη, 28 Μαρτίου 2017

ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΧΑΤΖΗΣ Φιλελευθερισμός.

Ευσύνοπτος οδηγός φιλελευθερισμού

ΑΝΤΩΝΗΣ ΝΙΚΟΛΗΣ*
ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΧΑΤΖΗΣ
Φιλελευθερισμός
εκδ. Παπαδόπουλος, σελ. 112


(Καθημερινή, 28/3/2017)

Ο καθηγητής Φιλοσοφίας του Δικαίου και Θεωρίας των Θεσμών Αριστείδης Χατζής, ανταποκρινόμενος σε πρόταση του εκδότη Γιάννη Παπαδόπουλου, έγραψε ένα –και ίσως το χρησιμότερο στη συγκυρία που ζούμε– εγχειρίδιο πολιτικής θεωρίας, με τον ελάχιστο τίτλο «Φιλελευθερισμός». Ανέπτυξε επίσης το θέμα του με οικονομία, αλλά και με το χαρακτηριστικό λιτό και νηφάλιο ύφος του, δίχως ίχνος δογματικής θέρμης ή ζήλου, όπως άλλωστε ταιριάζει σε εισηγητή που, εκτός από επιστημονικά αρμόδιος, δηλώνει εξαρχής και υποστηρικτής των ιδεών του φιλελευθερισμού, οι οποίες άλλωστε προϋποθέτουν τις θεμελιώδεις του Διαφωτισμού, την προσήλωση στον ορθό λόγο, την ανοχή αλλά και την κριτική αμφισβήτηση κάθε αυθεντίας ή δόγματος.

Πέμπτη, 23 Μαρτίου 2017

GREECE IS KOS / A Three - Letter Delight / Μονοσύλλαβη ηδονή.



[Κείμενό μου στο ειδικό τεύχος του GREECE IS, το αφιερωμένο στην Κω, GREECE IS KOS / NISYROS (www.greece-is.com).]

 
Πολλές ηδονές σε μία μόνο συλλαβή: το λογοπαίγνιο που συνηθίζω μιλώντας για το νησί μου, την Κω. Το μονοσύλλαβο νησί του Αιγαίου, το προορισμένο από την ιστορία του να μοιράζει τις χαρές της φιλοξενίας.
Θα μου επιτραπεί ελπίζω ένας προσωπικός τόνος. Είμαι συγγραφέας, μυθιστοριογράφος κυρίως, και πολλές φορές αναγκάζομαι να εξηγήσω μία εκ πρώτης όψεως αντίφαση ή και οξύμωρο: πώς, όντας αυτός, επέλεξα να ζω μόνιμα σ’ έναν τόπο από τους πιο αξιοποιημένους τουριστικά. Ερώτημα που δε διαφέρει και πολύ από το: για ποιους λόγους ένας σύγχρονος απαιτητικός τουρίστας ή και ταξιδιώτης θα επέλεγε την Κω ως προορισμό για τις διακοπές του.